سکولاریزم به سطوحی از علوم تجربی مانند موضوع، روش، نظریهپردازی و گزارهها، رویکردها و ارزشیابی راه یافته و تأثیراتی را از خود بر جای گذارده است. این نوشتار بر آن است تا مشخص کند که این آثار در علوم طبیعی و انسانی یکسان نیست، و نیز به این سئوال اساسی پاسخ گوید که اساساً در چه حوزهای از علوم تجربی باید تلاش مضاعفی را برای رهایی از دام سکولاریزم سامان داد؟ در علوم انسانی، ورود سکولاریزم به هریک از حوزههای پنجگانه مذکور، آثار منفی زیادی از خود بر جای گذاشته است. گزارههای سکولار علوم انسانیِ موجود، نه تنها توصیف درستی از پدیدههای انسانی و اجتماعی جامعه سکولار ارائه نکردهاند، بلکه با ورود و اجرا در جامعه دینی آثار منفی و مضری را باعث شدهاند. در علوم طبیعی، آثار برجای مانده از نفوذ سکولاریزم، همسان با علوم انسانی نیست. انتخاب موضوع مادی و روش تجربی، اگرچه در تبیین یا تفسیر پدیدههای طبیعی آثار فراوانی داشته است؛ ولی به دلیل محدودشدن این انتخاب، به ظاهر طبیعت، علم ناقصی را در اختیار پژوهشگران قرار داده است.
جوادی آملی، عبدالله؛ شریعت در آیینه معرفت؛ چ2، قم: مرکز نشر اسراء، 1378.
حسنی، سیدحمیدرضا و مهدی علیپور؛ «"اجتهاد" به مثابه فرایند کشف و تولید علوم انسانی اسلامی»؛ مجموعه مقالات کنگره ملیعلومانسانی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1385.
خاکى قراملکى، محمدرضا؛ «خاستگاه و جایگاه سکولاریسم در غرب و ایران»؛ معرفت، ش79، 1383.
خسروپناه، عبدالحسین؛ اولین نشست تخصصی نقش علم کلام در تحول علوم انسانی (جزوه و سخنرانی)، قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 23 اسفند 1389(الف).
ـــــــ؛ معنای تحول در علوم انسانی تعطیلی آن نیست؛ قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، اسفند 1389(ب):
ـــــــ؛ «فتنه خرافه» چالش پس از «فتنه علوم انسانی مدرن» است؛ روزنامه قدس، 18 اردیبهشت 1390.
خمینی، روحالله؛ صحیفه امام؛ ج15، چ اول، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.
ـــــــ؛ صحیفه امام؛ ج9، چ اول، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.
رشاد، علیاکبر؛ «معیار علم دینی»؛ فصلنامۀ ذهن؛ ش33، 1387.
ـــــــ؛ اولین نشست «چیستی تحول در علوم انسانی» و نشست نقد و بررسی فیلم «آلزایمر»؛ همایش چیستی تحول علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، سالن شهید مطهری، قم: نشریه داخلی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ش35 و 36؛ اسفند 1389: