سیر انتقادی در تاریخ و باورهای بهائیت

نوع مقاله : مقاله تخصصی

چکیده

بابیت و بهائیت، دو جریان استعماری جدیدند که در ادامة جریان شیخیه و با طرح اعتقادات و ادعاهای واهی و متناقض به گمراهی مردم پرداخته‌اند. استعمار روسیه و انگلیس، در پدید آوردن این فرقه‌ها نقش مؤثری داشته‌اند. پهلوی، دولت دست‌نشاندة انگلیس و امریکا نیز از بهائیت حمایت جدی کرد و مسئولیت‌های مهم نظام در زوایای گوناگون را به آن‌ها سپرد. بهائیت با رویکردی التقاطی به مکاتب غربی، به مطرح‌کردن اعتقادات بی‌اساس و انحرافی همچون خدای موهوم، ادعای نبوت، نفی خاتمیت، انکار معاد و قیامت، اعتقاد به مهدویت نوعی و انکار مهدویت حضرت ولی عصر ?، ادعای مهدویت شخصی، و پلورالیسم دینی پرداخت و با رهبری بیت‌العدل و مبارزه با تقلید از مرجعیت، توانست عده‌ای از جوانان سست‌عقیده را جذب کند. البته تعدادی از بهائیان با درک حقایق اسلامی مستبصر شدند و از این فرقة انحرافی دست شستند. احکام و مناسک ساختگی و ترفندهای جدید بهائیت، دو بحث دیگری است که در این نگاشته می‌خوانید.

کلیدواژه‌ها


  1. آیتی، عبدالحسین، 1342، الکواکب الدریه فی مآثر البهائیه، چاپ مصر.
  2. ابن ابى الحدید، معتزلی، عبدالحمید، 1404، شرح نهج البلاغه، کتابخانه آیةالله مرعشى نجفى، قم.
  3. ابن بابویه قمى، 1378، عیون اخبار الرضا، انتشارات جهان.
  4. ابن میثم بحرانی، [بی‌تا]، شرح نهج البلاغه، مؤسسه النصر.
  5. ابوعمر یوسف بن عبدالله، 1319، الاستیعاب فى معرفة الاصحاب، دائرة المعارف نظامیه، حیدر آباد.
  6. احسایى، شیخ احمد، 1355، شرح الزیاره الجامعه الکبیره، به کوشش عبدالرضا ابراهیمی، کرمان.
  7. ــــــــــــــــ، [بى‌تا]، جوامع الکلم، رساله رشتیه، به اهتمام آقا على کرمانى، چاپ سنگى، [بى‌جا].
  8. ــــــــــــــــ ، 1360، مجموعه الرسائل الحکمیه، کرمان.
  9. ــــــــــــــــ، 1364، شرح العرشیه، ج 1، کرمان.
  10. اسلمنت، جون، 1988، 154 بدیع، بهاءالله و عصر جدید، ریو دوژانیرو، دارالنشرالبهائیه، .
  11. اشراق خاورى عبدالحمید، 127 بدیع، ایام تسعه، لجنه آثار ملى نشر آثار امرى، تهران، چاپ چهارم.
  12. ــــــــــــــــ، [بی‌تا]، تلخیص تاریخ نبیل زرندی، [بی‌جا].
  13. ــــــــــــــــ، 103 بدیع، رحیق مختوم، لجنه ملى نشر آثار امرى، .
  14. ــــــــــــــــ، 118 بدیع، قاموس توقیع منیع مبارک، مؤسسه ملى مطبوعات امرى، .
  15. ــــــــــــــــ، گنجینه احکام و حدود، مؤسسه ملى مطبوعات امرى، چاپ سوم، 128 بدیع.
  16. ــــــــــــــــ، مطالع الانوار، نشر آثار امرى، چاپ سوم.
  17. اصفهانی، محمدحسین، 1383، حاشیه المکاسب، تهران، پایه دانش.
  18. امام حسن عسکری، التفسیر المنسوب الی الامام الحسن العسکری، مدرسه امام مهدی، قم.
  19. امیرپور، علی، خاتمیت، 1357، سازمان چاپ و انتشارات مرجان، تهران، چاپ چهارم.
  20. امین، محسن، 1403، اعیان الشیعه، بیروت: [بى‌جا].
  21. باب، على محمد، 129 بدیع، صحیفه عدلیه، مؤسسه ملى مطبوعات امرى، .
  22. ــــــــــــــــ، [بی‌تا]، بیان، نسخه خطی، باب، على محمد، دلائل سبعه، مؤسسه ملى مطبوعات امرى، .
  23. بدون شرح به روایت اسناد ساواک، مرکز بررسی تاریخی وزارت اطلاعات، 1387.
  24. بدیع الآثار.
  25. بلاغى، محمدجواد، 1381، نصایح الهدى والدین الى من کان مسلما وصار بابیا، منشورات دلیل ما، قم.
  26. ــــــــــــــــ، 1405، نصیحت به فریب‌خوردگان باب و بهاء، ترجمه سیدعلی علامه فانی اصفهانی، چاپخانه اسلام، قم.
  27. بهاء، حسینعلی، ایقان.
  28. بیضاوى، ناصرالدین، 1990، تفسیر بیضاوى، مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، بیروت.
  29. تبریزى ، زعیم‌الدوله، 1335 ، مفتاح الابواب یا تاریخ باب و بهاء، [بى‌جا]، ترجمه فرید گلپایگانى.
  30. تنکابنی، 1386، قصص العلماء، تهران، انتشارات علمی فرهنگی.
  31. چهار مقاله در زمینه بهائیت، [بی‌تا]، انتشارات جامعه مدرسین، قم.
  32. خسروپناه عبدالحسین، 1389، جریان‌شناسی ضد فرهنگ‌ها، انتشارات حکمت نوین اسلامی، قم.
  33. ــــــــــــــــ، 1379، کلام جدید، مرکز فرهنگی و پژوهشهای حوزه علمیه قم، قم.
  34. دایره‌المعارف تشیع، 1375، دائره‌المعارف تشیع، نشر شهید محبى، چاپ دوم.
  35. دهخدا، 1342، لغت‌نامه، دانشگاه تهران، تهران.
  36. ربانی گلپایگانی، علی، «جایگاه و نقش امام در نظام آفرینش»، انتظار، 29
  37. رضائیان فیروزآبادی، مرتضی، 1386 ، «نقبی به گودال سیاه بهائیت»، فرهنگ پویا، ش 7.
  38. رضوانى، على اصغر، 1382، شیعه‌شناسى و پاسخ به شبهات، نشر مشعر، تهران.
  39. روشنی، روحی، خاتمیت، لجنه ملی نشریات امری و محفل روحانی بهائیان ایران، تهران، فصل اول.
  40. شهبازی، عبدالله، جستارهایی از تاریخ بهایی‌گری در ایران، منتشر در سایت ایشان.
  41. صافی گلپایگانی، لطف‌الله، 1380، امامت و مهدویت، انتشارات حضرت معصومه، قم.
  42. ــــــــــــــــ، 1419، منتخب الاثر فى الامام الثانى عشر، مؤسسه حضرت معصومه، قم.
  43. صحیفه عدلیه، 129 بدیع، مؤسسه ملى مطبوعات امرى، .
  44. صدوق، محمد بن علی بن الحسین، [بی‌تا]، التوحید، دار المعرفه، بیروت.
  45. صدوق، محمد بن على بن بابویه قمى، 1413، من لا یحضره الفقیه، انتشارات جامعه مدرسین، قم.
  46. طبرسی، احمد بن علی، 1367، الاحتجاج علی اهل اللجاج، ناشر مرتضی، قم.
  47. طوسی، محمد بن الحسن، 1376، تهذیب الاحکام، ج 6، نشر صدوق، تهران.
  48. عبدالبهاء، عباس، 1340، مکاتیب، مصر.
  49. فردوست، حسین، 1380، ظهور و سقوط سلطنت پهلوى، انتشارات اطلاعات، چاپ چهارم.
  50. کلینى، محمد بن یعقوب، 1325، فروع کافى، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
  51. ـــــــــــــــــــــ، 1365، اصول کافى، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
  52. گلپایگانى، ابوالفضل، [بی‌تا]، فرائد، ازبکستان، چاپ هندیه، به همت عبدالکریم طهرانى و میرزا على محمد شیرازى.
  53. م، ت، 1344، محاکمه و بررسى باب و بهاء، انتشارات مصطفوى، چاپ سوم.
  54. مازندرانى، اسداله، 1328، 123 بدیع، مصابیح هدایت، لجنه ملى نشریات امرى، تهران، .
  55. مجلسى، محمدباقر، 1404، بحارالانوار، مؤسسه الوفاء، بیروت.
  56. محمدی اشتهاردی، محمد، 1383، بابی‌گری و بهایی‌گری، انتشارات گلستان ادب، چاپ دوم.
  57. مدرس چهاردهى، مرتضى، 1345، شیخى­گرى، بابى‌گری از نظر فلسفه و تاریخ و اجتماع، کتابفروشى فروغى، تهران.
  58. مطهرى، مرتضى، 1375، مجموعه آثار، انتشارات صدرا، چاپ چهارم.
  59. مغنیه، محمدجواد، 1972، شرح نهج البلاغه، دارالعلم لملایین، بیروت.
  60. مفید، محمد بن نعمان، 1413، الاختصاص، المؤتمر العالمی لالفیه الشیخ المفید، قم.
  61. مکی، حسین ، 1366، زندگی میرزا تقی‌خان امیرکبیر، انتشارات ایران، تهران.
  62. میرزا آقاجان کاشانى، [بی‌تا]، نقطة الکاف، [بی‌جا].
  63. هدایت، رضا قلی خان، 1385، روضه الصفاء، انتشارات اساطیر.
  64. نورى، حسینعلى، 1286، بدیع، خطى.
  65. ـــــــــــــــــ، 1314، اقدس، چاپ ناصرى، بمبئى هند.
  66. ـــــــــــــــــ، 1314، اقدس، بمبئى، چاپ ناصرى.
  67. ـــــــــــــــــ، 1352، ایقان، چاپ مصر، طبع معرفه فرج الله زکى.
  68. ـــــــــــــــــ، 1980، الواح بعد از اقدس، لانگنهاین، لجنه ملى نشر آثار امرى.
  69. ـــــــــــــــــ، ]بى‌تا[، اشراقات، خطى.
  70. ـــــــــــــــــ، ]بى‌تا[، اقتدارات، خطى.

ـــــــــــــــــ ، 120 بدیع، مبین، انتشارات مؤسسه ملى مطبوعات امرى، تهران.