فصلنامه کتاب نقد

فصلنامه کتاب نقد

سیطره‌ی مجاز در ساحت هویت تاریخی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

چکیده
به محاق افتادن حقیقت، و سیطره مجاز، خصلت روزگار ما، در عرصه‌های گوناگون معرفت و معیشت (معرفت‌شناسی، فلسفه، علم، الهیات، معنویت، اخلاق، ارزش‌ها، تاریخ، هویت، سیاست، حقوق، اقتصاد، تجارت و معاملات، صنعت، هنر، ادبیات، فهم و تفسیر، و...) است. سنت، تجدد و فراتجدد، ادوار حیات و هویت تاریخی فرهنگی اقالیم و اقوام خطه فرنگ است؛ سنـت‌گرایی، در ظرف فرهنگی و ارزشی خاص خود معنی­دار و نیز برای غربـیان دچـار فـقرمعنوی بساسودمند باشد؛ تحلیل حال و وضع ملل و مناطق دیگر گیتی در قالب ادوار تاریخی غرب، و همچنین طرح و ترویج سنت‌گرایی و معنویت غیر نبوی، از سوی مسلمین به‌ویژه در میان جوامع برخوردار از معنویت غنی و قویم علوی ـ شیعی، از مظاهر سیطره مجاز بر حیات و هویت تاریخی دعوتگران آن است.
آن­­چه پیش­روی خواننده­ فرهیخته است حاصل نقد محقق محترم بر معنویت‌ورزی سنت‌گرایان به‌ویژه دکتر سیدحسین نصر در چارچوب نظریه­ سیطره مجاز است. این نوشته از سوی مؤلف محترم برای جناب آقای نصر ارسال شده اما وی به بهانه‌پردازی طی نامه­یی خطاب به ‌ایشان از پاسخ­گویی به نقد، استنکاف نموده است؛ کتاب نقد علاقه‌مند بود مقاله را به همراه پاسخ دکتر نصر درج کند اما اینک به‌ناچار مقاله بدون پاسخ در این شماره درج می‌شود.
«اَفَمَن یَمشی مُکِبًّا عَلی وَ جهِهِ اَهدی اَمَّن یَمشی سَویًّا عَلی صراطٍ مُستقیمٍ» (المُلک (67): 22).
«آیا آن که باژگون بر روی خویش در افتاده راه می­پیماید، راه یافته­تر است، یا آن کس که راست و درست برصراط مستقیم می­رود؟»

  1. قرآن کریم

    1. امین پور، قیصر، دستور زبان عشق.
    2. نصر، سیدحسین، 1385، در جست و جوی امر قدسی، گفت و گو با رامین جهانبگلو، ترجمه سید مصطفی شهرآیینی. تهران: نشر نی.
    3. ــــــــــــــ، 1386، معرفت جاودان. به اهتمام حسن حسینی. تهران: مهرنیوشا.
    4. ــــــــــــــ، 1380، معرفت و امر قدسی. ترجمه فرزاد حاجی میرزایی. تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.

    ـ البته برای ارائه­ی مطلب و مسودّه، همه­ی کتاب­ها و مقاله­های جناب دکتر نصر در زمینه­ی معنویت و سنت­گرایی، (آن چه در دسترس بوده است) ملاحظه و مرور شده است.