آسیب‌‌شناسی تصوف با تأکید بر فرقه اویسیه

نوع مقاله : مقاله تخصصی

چکیده

تصوف و عرفان که زمانی مترادف بکار می‌رفت در دو قرن اخیر، از یکدیگر فاصله گرفتند. تصوف در مقام معنا، حقیقتی ارزشمند و متعالی است ولی در مقام تحقق، به جریانی انحرافی بدل شده است. این مقال، ضمن بیان ریشه‌های تصوف و تأثیرپذیری آن از مسیحیت و بودیسم و هندویسم و تفسیر به رأی از متون دینی، به انواع انحرافات و بدعت‌های تصوف از جمله خانقاه‌سازی و استعمار و استبدادپذیری و غیره اشاره کرده است. تصوف از دیدگاه اهل بیت‰ بخش دیگر این نگاشته است. مهمترین گفتار این نوشته، معرفی و آسیب شناسی فرقه اویسیه است. معرفی اویس قرن و علت نام گذاری فرقه اویسیه و تاریخچه و سلسله اقطاب و کتابها و اعتقادات و مناسک آن نیز بیان شده است.

کلیدواژه‌ها


  1. أ. فارسی و عربی:

    1. ابن‌فوزان، الشیخ‌صالح بن فوزان بن عبدالله، بی‌تا، حقیقة التصوف و موقوف الصوفیة من اصول العبادة و الدین، بی‌جا: بی‌نا.
    2. ابن‌منظور، محمد بن مکرم، 1405، لسان العرب، قم: نشر ادب الحوزة.
    3. حرعاملی، 1414ق، وسایل الشیعه، بیروت: مؤسسه آل‌البیت†، داراحیاء التراث.
    4. خسروپناه، عبدالحسین، 1384ش، جریان‌های فکری ایران معاصر، قم: انتشارات وثوق.
    5. طباطبایی، سیدرضاعلی، بی‌تا، فرقه اویسیه در تصوف، بی‌جا: انتشارات راه نیکان.
    6. طباطبایی، محمدحسین، 1374ش، ترجمه المیزان، 6، ترجمه محمدباقر همدانی، تهران، دفتر انتشارات اسلامی، بیستم.
    7. طریحی، 1367ش، مجمع‌البحرین، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
    8. عمیدزنجانی، عباسعلی، 1367ش، پژوهشی در پیدایش و تحولات تصوف و عرفان، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چهارم.
    9. غزالی، ابوحامد، 1358ق، احیاء علوم‌الدین، مصر: شرکة مکتبة و مطعبة مصطفی البابی الحلبی و اولاده.
    10. فیض‌کاشانی، محسن، 1339ش، محجة البیضاء، 4، تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران، مکتبة الصدوق.
    11. قمی، شیخ‌عباس، بی‌تا، سفینة البحار، 2، تهران: مکتبة سنایی.
    12. کسروی‌اشتهاردی، تذکره طریقت اویسی،
    13. مایل هروی، نجیب، 1375ش، «اویسیه»، دانشنامه جهان اسلام، ج.10، ش4142، تهران: بنیاد دایرهًْ المعارف اسلامی.
    14. مدرسی‌چهاردهی، نورالدین، 1382ش، سلسله‌های صوفیه ایرانی، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی.
    15. مصطفوی‌تبریزی، حسن، بی‌تا، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، 6، بی‌جا: وزارت ارشاد، الدائرة العامة للنشر و الاعلام.
    16. مقدس‌اردبیلی، 1374ش، حدیقة الشیعة، بی‌جا: گلی.
    17. ناسخ التواریخ،
    18. نراقی، ملااحمد، بی‌تا، معراج السعادة،
    19. هجویری، علی بن عثمان، 1376ش، کشف المحجوب، تهران: طهوری.
    20. واحدی، تقی، 1383ش، در کوی صوفیان، تهران: نخل دانش.
    21. یوسف‌پور، محمدکاظم، 1380ش، نقد صوفی، تهران: روزنه.

    ب. لاتین:

    www.paveh.itgo.com