از مسائل مهم فلسفه علوم انسانی، گسترهشناسی علم و قلمرو معرفتی آن است. این مسئله به حد و مرزهای علوم اشاره دارد و هر گونه داوریها و موضعگیریها در این باب، تأثیر جدی بر دیگر مؤلفههای علم بهویژه در منبعشناسی و روششناسی آن دارد. در این زمینه سؤالات فراوانی مطرح است؛ از جمله اینکه علوم انسانی به لحاظ موضوع و مسائل تا کجا امتداد دارد و چه حوزهها و رشتههای معرفتی را شامل میشود؟ با عنایت به اینکه بخش عمده آیات قرآن کریم ناظر به توصیف ویژگیها، خصلتها، رفتارها و اعمال انسانی، سنتهای اجتماعی و بایدها و نبایدهاست، میتوان شبکه کنشهای انسانی را حداقل با چهار دسته روابط انسان با خود، با خدا، دیگر انسانها [و جامعه] و جهان (طبیعت و زیست) تبیین نمود؛ لذا مقاله حاضر میکوشد با روش عقلی و نقلی بهویژه با بهرهگیری از آیات قرآن کریم، ابتدا گستره معرفتی علوم انسانی اسلامی را بررسی و تبیین نماید و در ادامه، آن را با قلمرو علوم انسانی سکولار مقایسه کند. از یافتههای مهم پژوهش، توسعهیابندگی و پیشروندهبودن قلمرو علوم انسانی اسلامی است.