فصلنامه کتاب نقد

فصلنامه کتاب نقد

حقیقت سنّت‌گرایی و نوع مواجهه آن با تحول‌خواهی دنیای جدید با تأکید بر دیدگاه‌های دکتر سیدحسین نصر

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
دانش‌آموخته حوزه علمیه قم
چکیده
چکیده
بر اساس تلقی رایج، سنّت‌ها تحول‌خواهی مدرنیته را نفی و بر اصول و رویّه‌هایی ثابت اصرار می‌ورزند. مسئله اصلیِ مقاله حاضر، تبیین دیدگاه‌های دکتر نصر دراین‌باره است. ایشان سنّت‌گرایی را برابر با تعصب بر رسوم و عقاید گذشتگان ن می‌داند، بلکه با تفکیک میان مرتبه اصول و کاربرد، معتقد است تغییر و تحول، لازمه ظهور هدایت الهی در ظرف تکثر عالم مادّه بوده و منافاتی با اصول ثابت حاکم بر سنّت‌ها ندارد. انسان مدرن با عدم توجه به بُعد ثابتِ هستی‌اش دچار خودبیگانگی می‌گردد و در تکاپو برای یافتن مفرّ، به ثبات دست نمی‌یابد و آن را پویایی می‌نامد. در تأیید بیان ایشان می‌توان به حقیقت پویایِ رفع نیاز در عین ثبات آن، لزوم وجود معیار در هرگونه نوگرایی و کهنه‌بودن ماهیت حقیقی نوگرایی مدرن اشاره کرد. اتهام تصلب سنّت در کلام برخی ناقدان نیز بدون توجه به حقیقت سنّت‌گرایی و با تعصب بر مبانی اندیشه مدرن صورت گرفته است.
کلیدواژه‌ها

  1. منابع

    1. آتش‌زای، یحیی و بهروز ایمانی؛ «گزاره‌هایی بر دوعید سنایی در حدیقة‌الحقیقة»، نشریه پژوهش‌های ادب عرفانی؛ ش30، مرداد 139۵، ص128.
    2. پارسانیا، حمید؛ هستی و هبوط (انسان در اسلام)؛ چ۴، قم: دفتر نشر معارف، 1389.
    3. حسینی، سیدحسن؛ «نصر، سنّت، تجدد»، مجموعه مقالات؛ به‌کوشش عبدالله محمدی؛ قم: انتشارات کانون اندیشه جوان، 1391.
    4. صالحی، علیرضا؛ «انسان معاصر و نیاز‌های او از دیدگاه سیدحسین نصر»، نشریه نقد و نظر؛ ش۵۵، مهر 1388، ص111.
    5. طباطبایی، سیدجواد؛ تأملی درباره ایران (نظریه حکومت قانون در ایران)؛ ج۲، تهران: انتشارات مینوی خرد، 1392.
    6. ـــــ ؛ درآمدی فلسفی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران؛ چ۵، تهران: انتشارات کویر، 1377.
    7. ـــــ ؛ دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران؛ چ۸، تهران: انتشارات نگاه معاصر، 1389.
    8. ـــــ ؛ زوال اندیشه سیاسی در ایران؛ چ۲، تهران: انتشارات کویر، 137۵.
    9. عبداللهی، محمدحسن؛ نقش و بررسی اندیشه وحدت متعالی ادیان از دیدگاه دکتر سیدحسین نصر (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)؛ قم: مؤسسه امام خمینیŠ، 138۶.
    10. مطهری، مرتضی؛ مجموعه آثار؛ ج1، چ۸، تهران: انتشارات صدرا، 1372.
    11. مهدوی، منصور؛ سنجش سنّت؛ قم: نشر اشراق حکمت، 1391.
    12. نصر، سیدحسین؛ اسلام و تنگناهای انسان متجدد؛ چ۳، تهران: انتشارات سهروردی، 1389، الف.
    13. ـــــ ؛ آرمان‌ها و واقعیت‌های اسلام؛ ترجمه شهاب‌الدین عباسی؛ چ۲، تهران: انتشارات سهروردی، 1387، الف.
    14. ـــــ ؛ «ایمان و تجدد»، مجموعه مقالات؛ ترجمه و تألیف مرضیه سلیمانی؛ تهران: انتشارات علم، 1389، ب.
    15. ـــــ ؛ صدرالمتألهین شیرازی و حکمت متعالیه؛ ترجمه حسین سوزنچی؛ چ۲، تهران: انتشارات سهروردی، 1387، ب.
    16. ـــــ ؛ اسلام سنّتی در دنیای متجدد؛ تهران: انتشارات سهروردی، 138۶.
    17. ـــــ ؛ جوان مسلمان و دنیای متجدد؛ ترجمه مرتضی اسعدی؛ چ۵، تهران: انتشارات طرح نو، 138۴.
    18. ـــــ ؛ سخنرانی ویدئو کنفرانسی با دانشگاه یزد در تاریخ 25/2/1397.
    19. ـــــ ؛ قلب اسلام؛ ترجمه سیدمحمدصادق خرازی؛ چ۴، تهران: نشر نی، 1390.
    20. ـــــ ؛ گفت‌وگو با دکتر سیدحسین نصر در تاریخ 12/6/1396؛ سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
    21. ـــــ ؛ گفت‌وگوی مشروح خبرگزاری مهر با سیدحسین نصر؛
    22. ـــــ ؛ معرفت و معنویت؛ ترجمه انشاءالله رحمتی؛ تهران: انتشارات سهروردی، 1380.