فصلنامه کتاب نقد

فصلنامه کتاب نقد

خاستگاه و اهداف قرائت «اسلام رحمانی» (نقد و بررسی)

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده
استادیار گروه حقوق و علوم سیاسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
چکیده
اصطلاح «اسلام رحمانی» چندسالی است که به‌جای «اسلام ناب محمدی» که ازسوی حضرت امامŠ به‌کار رفته بود، در میان چهره‌های جریانی خاص به‌کار رفته و می‌رود. این گفتمان را می‌توان از تبار اسلام‌های گزینشی قلمداد کرد که برای تأثیرگذاری لیبرالیسم در جامعه اسلامی به گزینش‌گری از آموزه‌های اسلامی روی می‌آورند تا کالای خود را به‌راحتی در جامعه اسلامی به مخاطبان بقبولانند. آگاهی‌‌داشتن از ماهیت ایدئولوژیک طراحان این گفتمان، راهنمای خوبی برای تبیین اهداف طرح این گفتمان است. طراحان این گفتمان به‌طور عمده ازطرفداران نظریه جامعه مدنی هستند و این نظریه بر اساس مبانی و زیرساخت‌هایی همچون تساهل و تسامح، پلورالیسم، سکولاریسم، اومانیسم و قانون‌گرایی لیبرال استوار است. برخی که آن را به‌کار می‌برند شاید چندان هم از عمق آن آگاه نباشند، اما عده‌ای نیز با اطلاع و برنامه آن را تئوریزه می‌کنند. مطرح‌کنندگان این ایده هم از سیاسیون هستند و هم از غیر آنها.
 
کلیدواژه‌ها