اشاره مناظره عبدالکریم سروش و آیتاللّه ابوالقاسم علیدوست در باب «شریعت، فقه و عقلانیت»، واکنشهای که واکنشهایی را بهدنبال داشته است. ازجمله این واکنشها نقد دکتر عبداللّه نصری بر دیدگاه دکتر سروش بود.[1]عبداللّه نصری در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد: «گفتوگو با سروش درباره فقه، معنای محصلی ندارد». تصوری که ما از دین داریم با تصوری که دکتر سروش از دین دارد، از زمین تا آسمان فرق میکند. ما دین را یک امر وحیانی میدانیم که تجلی آن در کتاب الهی ارائه شده است که مصون از خطاست. برای آقای دکتر سروشباتوجه به مبانی کلامی ایشان، اصلاً دین به این معنا مطرح نمیشود و ایشان از یک آیین دیگر و یک کتاب بشری سخن میگوید. مدتها بود که عبدالکریم سروشجز بهواسطه برخی اظهارنظرهای سیاسی، حضور چندانی در فضای رسانهای ایران نداشت. امتداد رویکرد روشنفکرانه او به حیطه کلام و رویا خواندن قرآن بهوسیله او حتی موجب شده بود تا ازسوی همفکران سابقش چون محسن کدیورهم بهشدت مورد نقد واقع شود بهنحویکه در سالیان اخیر بیش از آنکه سروش درگیر مجادلات با علمای قم باشد با همفکر سابق خودش کدیور در قارهای آن سوی آتلانتیک به مناظره و مجادله پرداخته بود تا آنجا که کدیور سروش را تا لبه تکفیر هم برد. ازاینجهت گفتوگوی دو ساعته آیتاللّه علیدوست و دکتر عبدالکریم سروش که یک هفته بعد هم قسمت دوم آن برگزار شد، فرصت خوبی برای علاقهمندان حوزه دین و اندیشه در کشور بود تا سروش را پس از مدتها در مقابل یک عالم دینی ببینند. مناظره اول که موضوع اصلی آن تقریباً از توضیحات ابتدایی مجری هم چندان قابل استنباط نبود، حول «فقه» گذشت. در این میان عبدالکریم سروش که بیش از ۳ دهه پیش با طرح «قبض و بسط تئوریک شریعت» در فضای فکری ایران سر و صدایی راه انداخته بود، مجدداً از همان زاویه و با همان رویکرد درخصوص فقه اظهاراتی داشت و پاسخهایی دریافت کرد. گستره شریعت و دایره فقه، انتظار بشر از دین، نسبت فقه با کلام و اخلاق مهمترین مباحثی بود که در این گفتوگو مطرح شد. با عبداللّه نصری، استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی درباره بخش اول مناظره آیتاللّه علیدوست و دکتر عبدالکریم سروش گفتوگویی انجام دادیم که پیشروی شماست. در گفتوگو با نویسنده کتابهایی چون انتظار بشر از دین، محمدو آیات خدا، راز متن، انکار قرآن و … به زوایای فلسفی و کلامی مباحثی پرداختیم که میان سطور قسمت اول این مباحثه گذشت، اما ازسوی هر دوطرف گفتوگو کمتر به آن پرداخته شد.
