فصلنامه کتاب نقد

فصلنامه کتاب نقد

نقد نظریۀ علم دینی آیت‌الله رشاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پژوهشگر حوزه‌ی علمیه‌ی قم
چکیده
توجه به موضوع علم دینی پیشینۀ زیادی در کشورهای اسلامی دارد؛ همچنین در یک حوزۀ وسیع‌تر، توجه به بار ایدئولوژیک نظریه‌های علمی چندین دهه است که مورد توجه نظریه‌پردازان واقع شده است. یکی از نظریه‌های قابل توجه در این میان، دیدگاه آیت‌الله رشاد است که این مقاله به تبیین و نقد نظریۀ وی می‌پردازد. به‌نظر وی، علمی آن دینی است که گزاره‌های آن صادق و حق باشند و حقیقت را کما هو حقه نشان دهند و چنین علمی زمانی به‌دست می‌آید که پیش‌فرض‌ها و مبانی هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و انسان‌شناختی علم از دین اخذ شده باشد. ناقد به نقد رویکرد آیت‌الله رشاد پرداخته، بر آن است وی میان دو معنای علم تفکیک نکرده و در تبیین وی از عناصر مقوم علم تأملاتی لازم است. در پایان متذکر می‌شود آنچه باید دینی شود، علم نیست که دربردارندۀ همۀ نظریات مخالف و موافق است، بلکه نظریه است.
کلیدواژه‌ها

  1. توسلی، غلامعباس (۱۳۸۰). نظریه‌های جامعه‌شناسی. تهران، سمت، چاپ هشتم.
  2. رشاد، علی‌اکبر (1401)، فلسفه علم دینی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  3. رشاد، علی‌اکبر (۱۳۹۳)، نگاهی دیگرباره به معیار علم دینی، مجله‌ی قبسات، سال ۱۹، ش۷۴.
  4. رشاد، علی‌اکبر (۱۳۸۹)، نظریۀ ابتناء، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی، چاپ اول.
  5. اصفهانی، محمد حسین (1416ق). بحوث فی الأصول. قم، دفتر انتشارات اسلامی (وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم)، چاپ دوم.
  6. کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۶۲)، الکافی. اسلامیه، تهران، چاپ دوم.
  7. عراقی، ضیاءالدین (1414ق). مقالات الأصول. قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول.
  8. شولتز، دوان و سیدنی اِلِن شولتز (۱۳۷۸). تاریخ روان‌شناسی نوین. ترجمۀ علی اکبر سیف و همکاران، نشر دوران، چاپ اول.
  9. ریترز، جورج (۱۳۸۷). نظریۀ جامعه‌شناسی در دوران معاصر. محسن ثلاثی، انتشارات علمی، چاپ سیزدهم.
  10. ترنر، جاناتان اچ (۱۳۷۸). مفاهیم و کاربردهای جامعه‌شناسی. محمد فولادی و محمد عزیز بختیاری، انتشارات مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، چاپ اول.
  11. شیرازی (ملاصدرا)، صدرالدین محمد (۱۳۵۴). المبدأ و المعاد. تهران، انجمن حکمت و فلسفه.
  12. http://mirbaqeri.ir/