درمورد ماهیت خداوند، بین فلاسفه و عرفا یک اتفاق نظر و یک اختلاف هست؛ فلاسفه و عرفا هردو قائلاند که ماهیت خداوند چیزی جز وجود او نیست و خداوند بر خلاف ممکنات، ماهیتش با وجودش تفاوت ندارد، ولی در این مسئله که «وجودی که عین ماهیت خداوند است، آیا وجودی مقید است یا وجودی لابشرط»، بین آنها اختلاف نظر است. فلاسفه وجود خداوند را مقید به خصوصیات واجبالوجودی میدانند، ولی عرفا وجود حق را لابشرط از هر قیدی و خصوصیتی قرار میدهند. دراینباره براهین عقلی و ادله نقلی، دیدگاه عرفا را تأیید میکنند.
دراینمیان میرزامهدی اصفهانی دیدگاهی را مطرح میکند که نه مورد تأیید عقل و نه مورد تصدیق آرای اهل بیت است. آنها میگویند «وجود»، عین ذات حق نیست، بلکه مخلوق خداست. تفصیل این بحث را در مقاله پیش رو خواهید دید.
