فصلنامه کتاب نقد

فصلنامه کتاب نقد

نقد روش‌شناسی پژوهش‌های روان‌شناسی اسلامی (موردپژوهی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دکتری دانشگاه معارف اسلامی قم
چکیده
امروزه در جهان اسلام، آثار گوناگونی درمورد روان‌شناسی اسلامی، تولید و منتشر شده است که در بیشتر این آثار، تلاش محققان بر این بوده است تا محتوای روان‌شناختی را از آیات و روایات استخراج کنند. پژوهش حاضر با هدف معرفی، نقد و بررسی کتب پژوهشگران و اندیشمندان ایران و جهان عرب درباره روان‌شناسی اسلامی نگارش یافته است؛ به‌همین‌دلیل با روش توصیفی ـ انتقادی و با رویکرد موردپژوهی، برخی کتاب‌های اندیشمندان ایرانی و آثار اندیشمندان جهان عرب ازنظر روش و محتوا مورد مداقه و بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که غالب کتب نگاشته‌شده درباره روان‌شناسی اسلامی، فقط به کشف محتوای روان‌شناختی از قرآن کریم و روایات اسلامی پرداخته‌اند که علاوه بر عمیق‌نبودن برخی برداشت‌ها و تفسیرها، بخش قابل توجهی از این یافته‌های روان‌شناختی نیز به تطبیق میان نظریات علم روان‌شناسی معاصر با آیات روان‌شناختی قرآن کریم پرداخته‌اند. همچنین به‌ندرت آثاری دیده شده که به روش‌های فهم روان‌شناختی متون دینی خصوصاً قرآن کریم اشاره کرده است. البته بیشتر این پژوهشگران در آثار خویش به روش کشف آیات و روایات روان‌شناختی و نیز طریقه برداشت خود از چنین متون دینی نپرداخته‌اند.
کلیدواژه‌ها